Wydarzenia związane z Rodos

Wojna Peloponeska

Wojna Peloponeska była wojną pomiędzy Atenami i Spartą, dwoma największymi mocarstwami Grecji. Spór dotyczył sprawowania hegemonii nad całą Grecją.

Każda ze stron miała swoich sojuszników:

• Ateny liczyły na wsparcie Związku Morskiego,
• Sparta miała wsparcie ze strony Związku Peloponeskiego *.

* Związek Peloponeski to sojusz wojskowy utworzony w drugiej połowie VI w. p.n.e. W jego skład wchodziły Polis Peloponezu pod przewodnictwem Sparty. Członkowie, choć zachowywali odrębną niezależność, raz do roku odbywali zebrania przedstawicieli Polis. Związek utrzymał się do 366 r. p.n.e. kiedy to klęski zadane przez Teby doprowadziły do zerwania sojuszu.

I wojna peloponeska rozpoczęła się w 460 r. p.n.e. by w 446 r. p.n.e. obie strony podpisały trzydziestoletni rozejm zgodnie z którym każda ze stron miała powstrzymać się od ataków zbrojnych.

W 443 r. władzę w Atenach przejął Perykles, zdecydowany przeciwnik Sparty. I, chociaż kraj rozkwitł w czasach jego rządów, przywódca wprowadził konflikt między krajami mu sprzyjającymi. Przeniósł bowiem skarbiec Związku Morskiego do Aten. Korzystając z dóbr członkowskich, przeprowadził wielkie inwestycje we własnym Polis: postawił Partenon, rozbudował Pireus, postawił mur.

Spisany przez Ateny i Spartę 30-letni rozejm, oba Polis wykorzystały na zbrojenie i przygotowanie się do kolejnego starcia.

W 431 r. p.n.e. wybuchła II wojna peloponeska, czyli niespełna 15 lat po zakończeniu poprzedniej. Trwała 27 lat i nazwana została Wielką Wojną Peloponeską.

Ateny miały wielu sojuszników, były niekwestionowaną potęgą morską i, dzięki składkom ze Związku Morskiego, dysponowały dużymi zasobami finansowymi. Nie wszystko jednak sprzyjało Atenom.

Początek wojny przyniósł duże utrudnienie. Mocne i długie mury, które miały chronić mieszkańców, prawdopodobnie były przyczyną rozprzestrzeniania się zarazy. Choroba przyniosła śmierć ogromnej części mieszkańców, w tym samego Peryklesa.

Sprzyjające kraje miały żal o wykorzystanie składek Związku Morskiego na wewnętrzne cele Aten, stąd ich wsparcie w bitwach był często niepewne.

Sparta natomiast nie mogła liczyć na wsparcie wielu sojuszniczych Polis. Miała niezwykle dobrze wyćwiczone wojsko lądowe, ale nie dysponowała silną flotą morską. Przyjęła taktykę, by nękać wroga, czyli Ateny i sprzyjające im wyspy, ciągłymi napadami na osady i wsie.

Strategia przyjęta przez Spartę okazała się trafiona. W 404 r. p.n.e. Ateny zostały zmuszone do kapitulacji.

Korynt i Teby domagały się całkowitej zagłady Aten. Sparta postanowiła inaczej argumentując, że Ateny mają zbyt duże zasługi w walce ze wspólnym erogiem jakim jest Persja.

Ateny zostały zmuszone podpisać warunki zgodnie z którymi, z wyjątkiem Salaminy, utraciły rozległe terytoria, flotę morską, a mury otaczające Polis zostały zburzone. Władza w Atenach przeszła w ręce tzw. rządu trzydziestu, co zaowocowało terrorem. Sporządzona została lista z nazwiskami 3.000 obywateli, którzy otrzymali prawa polityczne, a reszta Ateńczyków nie miała prawa mieć broni. W przeciągu 8 miesięcy od czasu zakończenia wojny zamordowanych zostało 1.500 obywateli, a kolejnych 5.000 wygnanych z kraju.

Na około 30 kolejnych lat, hegemonię w Grecji przejęła Sparta.

Związek Morski

W obawie przed silną Persją, która co rusz napadała na greckie Polis, państwa położone głównie wokół Morza Egejskiego zjednoczyły się i zawarły w 478 r. p.n.e. sojusz nazwany Związkiem Morskim.

Był to duży i silny sojusz. W połowie V w. p.n.e. zrzeszał około 200 Polis.

Krajami, które nie przystąpiły do Związku Morskiego były m.in. Sparta, Teby, Korynt.

Związkiem kierowało Zgromadzenie Sprzymierzonych. Zebrania, na które przybywali przedstawiciele państw członkowskich, odbywały się na wyspie Delos. Tam też znajdował się skarbiec, gdyż każde z Polis było zobowiązane do corocznego płacenia tzw. foros lub dostarczenia okrętów wojennych.

Zebrane fundusze miały być przeznaczone na finansowanie ewentualnych kampanii wojennych.

Niezależnie, obowiązkiem każdego członka Związku Morskiego było udzielenie wsparcia w przypadku wybuchu wojny.

Z czasem skarbiec został przeniesiony do Aten.

Pozostałe Polis widząc, że sojusz przekształca się w Związek Ateński, w którym te korzystają ze skarbca wg własnej woli, próbowały wystąpić z sojuszu.

Ateny mocno karały każde państwo−miasto, które próbowało opuścić Związek Ateński.

Wiele lat trwająca Wojna Peloponeska, pomiędzy Spartą i Atenami mocno osłabiła kraje należące do Związku Ateńskiego. Zaczęły się buntować przeciwko hegemonii Aten by w efekcie całkowicie rozwiązać sojusz.

Koniec Wojny Peloponeskiej nie przyniósł ukojenia państwom członkowskim Związku Ateńskiego. Sparta pomściła sprzyjanie Atenom.

W 378 r. p.n.e. powstał II Związek Morski, który liczył zaledwie 70 członków−państw (Pierwszy Związek Morski zrzeszał 200 Polis). Tym razem Ateny zobowiązały się do nieingerowania w sprawy wewnętrzne krajów i nieprowadzenia polityki własności i wymuszania.

II Związek Morski nie utrzymał się długo.

Gdy w 371 r. p.n.e. Ateny zawarły sojusz ze Spartą, jednocząc się przeciwko Tebom, II Związek Morski samoistnie stracił na znaczeniu.

Morskie Prawo Rodyjskie

Prawo znane dziś jako Lex Rhodia de iactu, zostało ustanowione w Rodos, około III w. p.n.e. 

Starożytny akt prawny obowiązywał lokalnie na wyspie Rodos i dotyczył statków z innych Polis, które na wyspę przypływały w celach handlowych.

Ustawa regulowała straty poniesione przez właściciela towaru, który w razie sztormu, dla ratowania ludzi i pozostałych ładunków, był wyrzucany poza burtę.

Ustanowione przez Rodos prawo mówiło, że w przypadku przymusowego wyrzucenia towaru za burtę, powstała szkoda była rozkładana na wszystkich korzystających z usług przewoźnika, proporcjonalnie do wartości przewożonych na tym statku towarów.

W 164 r. p.n.e., gdy Rodos przeszło pod panowanie Rzymu, prawo rodyjskie zostało włączone do prawa rzymskiego i stało się prawem powszechnie stosowanym.

Dorycki Heksapolis

Był federacją sześciu miast założonych przez Dorów, która obejmowała:

• Kos na wyspie Kos,

• Knidos w Karii (dzisiejsza Turcja),
• Halikarnas w Karii (dzisiejsza Turcja),
• Lindos na Rodos,
• Ialisos na Rodos,
• Kamiros na Rodos.

Mieszkańcy całego Heksapolis wspólnie celebrowali święto połączone z igrzyskami ku czci Apollina Triopian, odbywającymi się na Cyplu Triopian (dzisiejsza Turcja).

Nagrodą były miedziane trójnogi. Obowiązkiem zwycięzcy było poświęcenie trofeum w Świątyni Apollina jeszcze przed zaniesieniem do domu.

Wykonanie obowiązku było egzekwowane. Potwierdzeniem jest fakt wykreślenia Halikarnas z Heksapolis po tym, jak zwycięzca prosto z igrzysk poszedł do domu.