Pałac w Malia na Krecie

jest trzecim co do wielkości pałacem minojskim na Krecie.

Prace wykopaliskowe pałacu zostały rozpoczęte przez Iosifa Chatzidakisa w 1915 r. po przypadkowym znalezieniu brązowych kotłów i glinianych sarkofagów na stanowisku archeologicznym Azymos.

Od 1920 roku badania archeologiczne prowadzi Szkoła Francuska w Atenach we współpracy z lokalnym Eforatem Starożytności.

Położenie osady, w bezpośrednim sąsiedztwie morza i na przecięciu dróg łączących centralną i wschodnią Kretę, wpłynęło na szybki rozwój gospodarczy i handlowy.

Pierwszy kompleks pałacowy, tzw. Stary Pałac, powstał na początku II tysiąclecia p.n.e. Przyjmuje się, że został założony w 1900 r. p.n.e., w tym samym czasie co pałace w Knossos i Festos, jednak alternatywna teoria podaje datę dużo wcześniejszą, około 2300 rok p.n.e.

Podobnie jak w Knossos czy Festos, stanowił centrum obszaru miejskiego. Był niezwykle rozłożysty, zajmował bowiem powierzchnię 7500 m².

Otoczony zabudowaniami wewnętrzny dziedziniec miał równie imponujące wymiary 48×23 m. Wokół znajdowały się sanktuaria, pomieszczenia królewskie, teatr.

Otwarte przestrzenie służyły do celebrowania świąt i ceremonii wspólnotowych. Ślady bardziej prywatnych form rytuałów zachowały się Skrzydle Zachodnim. W niewielkim kompleksie pomieszczeń z misternie tynkowanymi podłogami znaleziono miecze ze złoconymi rękojeściami i głowicami oraz imponujący zbiór ceramiki.

Pozostałości magazynów i warsztatów zachowały się na północno-zachodnim krańcu pałacu.

Kilkaset metrów na północ od pałacu, odkryto północny cmentarz i Dzielnicę Mu, a także dwa duże, luksusowe, dwupiętrowe domy prywatne, zbudowane z ciosanego kamienia Liczne pomieszczenia służyły celom domowym, kultowym, magazynowym czy handlowym, co świadczy o zamożności mieszkańców. warsztaty garncarskie, metaloplastyczne, rzeźbiarskie, złotnicze, grawerskie i tkackie, które były przedmiotem handlu lokalnego i zagranicznego.

Stary Pałac został zniszczony około 1700 r. p.n.e. przez wielkie trzęsienie ziemi, które dotknęło wszystkie ówczesne pałace minojskie.

Szybko przystąpiono do odbudowy, jednak kolejne zniszczenia  w drugiej połowie XVI w. p.n.e., zaowocowały wprowadzeniem zmian architektonicznych ukazujących duży wpływ z Knossos.

Nowy Pałac był większy i składał się z oddzielnych skrzydeł rozłożonych wokół Dziedzińca Centralnego. Budowle były piętrowe, z luksusowymi komnatami i otwartymi werandami.

Dziedziniec Centralny nadal był sercem kompleksu. Odbywały się na nim masowe zgromadzenia, oficjalne wydarzenia oraz ceremonie religijne przy ołtarzu zbudowanym wprost na ziemi.

Skrzydło Zachodnie posiadało:

• długie, wąskie pomieszczenia do przechowywania towarów i podstawowych artykułów,

• bogate sale recepcyjne i bankietowe, komnaty rytualne i pomieszczenia do przechowywania cennego sprzętu rytualnego,

• oficjalne apartamenty pałacowe,

• okazałe schody prowadzące na piętro, z których zachowało się 11 stopni,

• loggia z kolumną i czterema stopniami prowadzącymi w górę, używana do rytualnego składania ofiar przy kamiennym ołtarzu,

• mały skarbiec, w którym odnaleziono miecz ze złoconą głowicą i kamienny topór w kształcie skaczącej pantery, eksponowane w Muzeum Archeologicznym w Heraklionie,

• na północno-zachodnim krańcu dziedzińca znajdowały się szerokie stopnie na których siadali widzowie w trakcie składania rytualnych ofiar na dziedzińcu.

Skrzydło Południowe było podzielone na dwie części brukowanym korytarzem,

• magazyny i warsztaty,

• niewielką kaplicę z zakrzywionym ołtarzem,

• osiem okrągłych, nadziemnych budowli.

Skrzydło wschodnie (obecnie zadaszone) mieściło:

• rząd magazynów na pithoi z produktami rolnymi (żywność, oliwa z oliwek),

• wbudowane ławki oraz

• kanały i kolektory w podłodze, służące do zbierania rozlanych płynów.

W Skrzydle Północnym znajdowały się:

• magazyny i warsztaty,

• dwa przestronne dziedzińce wewnętrzne.

Pałac został całkowicie zniszczony w 1450 roku p.n.e. i nigdy nie został ponownie wykorzystany. Miasto nadal było zamieszkane utrzymując kontakt z kwitnącymi ośrodkami mykeńskimi w Knossos, Kydonii (Chania) i Grecji kontynentalnej.

Zostało ostatecznie opuszczone około 1250 roku p.n.e.

Powiązane linki