Meczet Murata Reisa i cmentarz muzułmański
Pierwotnie stał w tym miejscu przycmentarny kościół św. Antoniego, przeznaczony dla szeregowych członków Zakonu Rycerzy św. Jana.
Meczet został wzniesiony około 1623 roku przez Ebubekira Paszę ku czci Murata Reisa, admirała osmańskiego z czasów sułtana Sulejmana Wspaniałego. Po śmierci, Murat Reis został pochowany na cmentarzu obok meczetu, a jego grób stał się obiektem kultu i czci dla muzułmańskiej ludności wyspy Rodos i Antalii, położonej w dzisiejszej Turcji. Pielgrzymi przybywali do grobu, niosąc lampy i ofiary. Zwyczajem było zabijanie zwierząt w pobliżu grobu i rozdawanie mięsa biednym.
Budynek przeszedł renowację w latach 1797–1798 pod przewodnictwem Mourabıta Hassana Beya, który ostatecznie też został tam pochowany. Fakt poświadcza napis nad drzwiami, który wymienia imię dobroczyńcy i rok odbudowy.
Oryginalny minaret meczetu uległ zniszczeniu w maju 1912 roku podczas wojny włosko-tureckiej. W 1933 roku został odbudowany i odnowiony przez Włochów. W 2013 roku mauzoleum zawaliło się z powodu trudnych warunków atmosferycznych. Obecnie meczetem opiekuje się lokalna grecka rada ds. zabytków. Nie jest udostępniony dla zwiedzających.
Tuż obok Meczetu Murata Reisa znajduje się muzułmański cmentarz, którego początki sięgają XVI wieku.
Warto zajrzeć, gdyż zachowały się pomniki z długiego okresu osmańskiego panowania na wyspie. Na cmentarzu znajdują się groby Murata Reisa i innych znaczących dygnitarzy. Pochowano również trzech oficerów Sulejmana, którzy najprawdopodobniej zginęli podczas podboju wyspy w 1522 roku. Na niewielkiej przestrzeni cmentarza znajduje się aż 378 tureckich grobowców o misternych i ozdobnych wzorach. Zwiedzanie jest trudne gdyż pomniki grobowe położone są bardzo blisko siebie, wiele jest zniszczonych lub nawet w ruinie. Pilnie wymagają renowacji.
Po II wojnie światowej w pobliżu meczetu i cmentarza mieszkał pisarz Lawrence Durrell, członek Bloomsbury Set. W książce „Reflections on a Marine Venus” dużo miejsca poświęcił zabytkom.
Wizyta na Muzułmańskim Cmentarzu w Rodos to wartościowy dodatek do wycieczki po Nowym Mieście. Z całą pewnością nie jest to popularne miejsce i najczęściej jest zwyczajnie pomijane, jednak oferuje możliwość zagłębienia się w historię i znalezienia wytchnienia w cieniu bujnych eukaliptusów, zapewniających ochłodę od upału.
Port Mandraki
to tzw. Nowe Miasto Rodos. Znajduje się poza murami Starego Miasta zbudowanego przez Rycerzy św. Jana.
To właśnie tutaj osiedlili się Grecy, gdy Turcy Osmańscy w 1522 roku zdobyli wyspę i wygnali rdzennych mieszkańców ze Starego Miasta.
Obecny wygląd portu nadano podczas okupacji włoskiej, zwłaszcza w latach 30 XX wieku. Włosi wznieśli budynki administracyjne w stylu art déco z widokiem na port Mandraki, w tym pocztę, ratusz, teatr i halę targową.
Na najbardziej wysuniętym na północ krańcu miasta znajdują się zorganizowane plaże, gdzie w sezonie letnim można znaleźć bary plażowe i wypożyczyć leżaki, aby spędzić relaksujący dzień nad morzem.
Nazwa pochodzi od słowa 'mandra', czyli zagroda dla owiec. Istnieją dowody, że chociaż miasto założone zostało w 408 r. p.n.e., to dużo wcześniej przypływały okręty, by dalej po wyspie poruszać się drogą lądową.
W czasach starożytnych znajdował się tu morski port wojskowy, zamykany na noc łańcuchami. To tu stał legendarny Kolos Rodyjski, który witał statki wpływające do portu. Służył też jako morska latarnia.
Dziś do portu przypływają tylko jachty i nieduże statki wycieczkowe, gdyż głębokość wody jest zbyt mała dla dużych okrętów. Port Mandraki to ulubione miejsce spacerowe turystów.
Więcej informacji znajdziesz w Przewodnikach Heliosa
Elafos i Elafina w porcie w Rodos
Elafos i Elafina to jelonek i łania dumnie witające turystów w porcie Mandraki. Postawione zostały w czasie włoskiej okupacji. Wcześniej, zamiast łani stała tu wilczyca karmiąca Romulusa i Remusa, założycieli Rzymu. Została jednak usunięta w 1947 r. jako wyraz złości na okupanta włoskiego i zastąpiona Elafiną, czyli łanią.
Według legendy, posąg został wzniesiony w miejscu, w którym łania prowadziła starożytnych żeglarzy do brzegu podczas wyjątkowo niebezpiecznego sztormu, ratując ich przed niechybną zagładą. Wydarzenie to jest co roku upamiętniane na Rodos festiwalem, który obejmuje rekonstrukcje legendarnego wydarzenia, przyciągające turystów z całego świata. Uważa się, że posąg znajduje się w pobliżu miejsca, w którym stał Kolos Rodyjski. Choć już nie istnieje, Posąg Elafiny pomaga podtrzymywać pamięć o tym starożytnym cudzie.
W okresie letnim w porcie cumuje ogrom jachtów, łodzi, statków wycieczkowych i kutrów rybackich. Jest to miejsce handlu i wypoczynku.
Powiązane linki
Budynek Prefektury Dodekanezu
W 1924 roku, po przejęciu wyspy Rodos przez Włoch, następujący po sobie gubernatorzy; Mario Lago w latach 1924–1936 i Cesare de Vecchi 1936–1940, dążąc do umocnienia władzy i wzmocnienia prestiżu Włoch, podjęli intensywną działalność urbanistyczną.
Opracowano nowy plan miasta, którego realizacja rozpoczęła się w 1935 roku, gdy otwarto nadmorską aleję. Po obu jej stronach znajdowały się najważniejsze budynki publiczne.
Pałac Rządowy, zaprojektowany przez architekta Florestano di Fausto, został oddany do użytku w 1927 roku. Początkowo budynek miał być trzypiętrowy, jednak w efekcie jego wysokość została zredukowana do dwóch pięter.
Di Fausto, postarał się, aby wkomponowany budynek nawiązał do weneckiego stylu, ale nie wyróżniał się na tle istniejących budowli. Ponadto zaprojektował dwie różne fasady, inną od strony morza, i inną od strony miasta.
Parter budynku otoczony jest portykiem z elementami nawiązującymi do architektury weneckiej, natomiast od strony północnej i zachodniej widoczne są wyraźne nawiązania do architektury okresu rycerskiego. Kamieniarstwo fasady wschodniej to element o największych wpływach renesansowych i weneckich, z wyraźnymi podobieństwami do Pałacu Dożów w Wenecji.
Po odzyskaniu wyspy przez Greków w 1947 r., właśnie tu po raz pierwszy w historii Rodos, wzniesiono grecką flagę.
Teatr Narodowy w stolicy wyspy Rodos
powstał w 1937 roku. Budynek był wówczas jednym z najnowocześniejszych teatrów, w którym można było wystawiać także opery. Teatr posiada głęboką i wysoką scenę, dużą salę balkonową, galerię dla dygnitarzy, foyer oraz bar. Choć kształtem przypomina architekturę faszystowską, występują tu pewne akcenty nowoczesności, jak np. sztuczny kamień czy szklane cegły, tzw. luksfery.
Nie jest znany autor projektu.
Surowa bryła budynku bez jakichkolwiek form dekoracji, przypomina „styl faszystowski”. Gubernatorem był wówczas Cesare Maria de Vecchi, zwolennik takiego typu form architektonicznych. Powstało kilka obiektów w tym samym, surowym stylu.
Katedra Zwiastowania NMP
została wzniesiona w latach od 1924 do1929, jako kopia stojącego wcześniej w Starym Mieście zbudowanym przez Zakon Rycerzy św. Jana.
Pierwotny kościół z 1856 r. uległ całkowitemu zniszczeniu. Feralnego dnia, w trakcie burzy, piorun uderzył w minaret kościoła przerobionego przez Turków na meczet. Ci prawdopodobnie nie wiedzieli, że w podziemiach znajduje się prochownia, gdyż z całą pewnością Rycerze Joannici nie poinformowali, gdy w pośpiechu opuszczali wyspę.
Piorun spowodował pożar, który szybko zajął cały budynek kościelny. Gdy ogień dotarł do prochowni w której składowany był proch strzelniczy, nastąpił ogromny wybuch. Wybuch był tak ogromny, że zniszczony został nie tylko kościół ale i część przylegającego Pałacu Wielkich Mistrzów. Zginęło 800 osób.
Dzięki temu, że zachowały się ryciny flamandzkiego pułkownika przedstawiające oryginalny kościół, odtworzono świątynię na Placu Mandraki. Nowy kościół, również pod wezwaniem św. Jana, powstał według projektów Bernarda Eugeniusza Antoniego Rottiersa z 1828 roku i Eugeniusza Flandina z 1853 roku. Budową kierował włoski architekt Florestano di Fausto. Kościół został wzniesiony w stylu trójnawowej bazyliki krytej drewnianym dachem, z podwyższoną nawą główną i trójdzielnym prezbiterium.
Równie imponująca dzwonnica po stronie wschodniej katedry, w kształcie wieży, z wbudowaną marmurową tarczą z lwem Świętego Marka, o wysokości 26 metrów, została dobudowana rok po ukończeniu budowy kościoła.
Wkrótce potem powstało ogrodzenie z portykiem.
Po włączeniu Rodos do Dodekanezu w 1947 roku, kościół katolicki św. Jana został przekształcony w prawosławny i poświęcony Zwiastowaniu Najświętszej Marii Panny.
Cerkiew pozostała niezmieniona z zewnątrz, natomiast wnętrze zostało dostosowane do potrzeb kultu prawosławnego. Najważniejsze zmiany dotyczą wymiany ikonostasu, ostrołuków dzielących transept, ceglanej posadzki, alabastrowych okien oraz dekoracji ścian.
Dosłownie kilka metrów przed wejściem do kościoła Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, znajduje się fontanna, która jest kopią Fontanny Grande w miejscowości Viterbo we Włoszech. Pierwowzór zaprojektowany został w 1279 roku, przez braci architektów Giovanniego i Ermanno Viterbesi Pizzichetti. Jako materiał użyty został szary kamień powszechnie występujący w okolicach Viterbo, dostarczony przez Alfredo Magginiego w ramach promocji należącej do niego firmy marmurowej. W 1911 roku, bracia architekci zaprezentowali swoją pracę na wystawie w Rzymie, gdzie zdobyli pierwsze miejsce. Po sukcesie, sprzedali w dobrej cenie replikę fontanny żydowskiemu notariuszowi, który postawił ją w swojej prywatnej willi w Rzymie. W kolejnych latach fontanna przekazana została włoskiemu Ministerstwu Edukacji, które z kolei przekazało ją miastu Rodos w 1925 roku. Od tamtej pory stoi w tym samym miejscu, zdobiąc plac i zapewniając ochłodę przechodniom.
Nowy Targ
Zbudowany został w latach 20-tych XX wieku na planie siedmiokąta. Stylem nawiązuje do okresu panowania Imperium Osmańskiego. Od strony portu, na wewnętrzny dziedziniec prowadzi główna brama sklepiona efektowną kopułą. W budynku znajdują się tawerny oraz sklepiki z przeróżnymi pamiątkami.
Wiatraki
Na betonowym molu Agios Nikolaos stoją trzy, eleganckie wiatraki.
Pierwszą pisemną wzmiankę o nich pozostawił podróżnik Priester z Frankfurtu, który odwiedził wyspę w latach 1350-1370. Od tego czasu, aż do 1519 roku, wielu podróżników wspominało o nich i przekazywało istotne informacje.
Pierwsze młyny zostały zbudowane na skałach, prawdopodobnie jeszcze przed ufortyfikowaniem, podczas gdy pozostałe zostały odpowiednio zaadaptowane, w zależności od obszaru ich budowy.
Najbardziej wysunięty na północ młyn na filarze został zbudowany na wcześniejszej, prostokątnej konstrukcji, która nadal jest widoczna.
Do dziś w mieście Rodos zachowało się 17 młynów: 3 na molo w porcie, 11 na przeciwległym ramieniu drugiego portu miasta i 3 na obrzeżach średniowiecznego miasta, których użytkowanie stopniowo zanikało podczas okupacji osmańskiej.
W 1988 roku rozpoczęto prace renowacyjne, bazując na tradycyjnej metodzie budowy wiatraków. Pozostawiono drewnianą konstrukcję stożka dachu, która naprawiona została podczas włoskiej okupacji. Wymieniony został wówczas kołowrót i zastąpiony nowoczesnym mechanizmem. Współczesna renowacja została ukończona kilka lat temu. Środkowy z młynów w Agios Nikolaos został zwrócony zwiedzającym i funkcjonuje jako „żywe” muzeum mielenia pszenicy w tradycyjny sposób.
Forteca św. Mikołaja
Proces fortyfikacji miasta Rodos rozpoczął się w VII w. n.e., jednak z tego okresu niewiele zostało.
Twierdza św. Mikołaja pochodzi z 1467 roku. Położona na północnym krańcu mola o tej samej nazwie, naprzeciwko kościoła Zwiastowania NMP, jest często mijana przez osoby chcące podejść do kolumny z Elafiną.
Twierdzę zbudował Piero Raimondo Zacosta, który pełnił funkcję Wielkiego Mistrza w latach 461-1467. Na budowę fortecy otrzymał spore wsparcie finansowe od księcia Filipa Burgundzkiego, co potwierdza herb, który zachował się pod płaskorzeźbą przedstawiającą św. Mikołaja.
Podobno książę Burgundzki był tak bardzo zachwycony miastem Rodos, że planował krucjatę przeciwko wojskom osmańskim. Wieści głoszą, że miasto polubił nie tylko dla zabytków. Podobno miał w Rodos kilkanaście kochanek, a z nimi aż 26 dzieci.
Podczas oblężenia Rodos przez Mehmeda II w latach 1480-1481, twierdza znajdowała się w centrum konfliktów, które doprowadziły do niemal całkowitego zniszczenia jej północno-wschodniej części.
Wielki Mistrz Pierre d'Aubusson, w 1482 roku, doceniając znaczenie obronne fortecy odbudował ją i wzmocnił potężnym bastionem obwodowym. Włączył wówczas do twierdzy bizantyjski lub wczesno−rycerski kościół św. Mikołaja.
W kompleksie fortyfikacji twierdzy można dostrzec ślady pięciu kolejnych faz budowlanych, z których trzy odnoszą się do rozbudowy z okresu osmańskiego. W tym okresie na dachu wieży dodano latarnię z otwartym płomieniem, którą niedawno zastąpiono elektryczną ze względów bezpieczeństwa. Kolejna faza związana jest z użytkowaniem przez Włochów podczas II wojny światowej, a ostatnia z okresem, w którym na pierwszym piętrze centralnej wieży, po włączeniu Dodekanezu do Grecji, funkcjonował kościół.
Akwarium
Akwarium znajduje się w najdalej na północ wysuniętym punkcie wyspy Rodos.
Zostało zbudowane w 1936 roku przez Włochów, a od 1963 roku funkcjonuje jako akwarium pod nazwą Stacja Hydrobiologiczna Rodos. Działa również jako jeden z ośrodków badawczych Morza Śródziemnego.
Stacja Hydrobiologiczna na Rodos posiada otwarty system cyrkulacji wody. Zapewnia naturalne warunki życia dla szerokiej gamy organizmów morskich Morza Śródziemnego, takich jak żółwie, małże, ośmiornice, kwiaty morskie itp.
