🌿 Z pamiętnika Artemidy

📜 Ludzie najczęściej przedstawiają mnie z łukiem i kołczanem pełnym strzał. Nie mam im tego za złe. Chciałabym jednak opowiedzieć Wam o sobie inaczej. O lasach, które kochałam. O zwierzętach, które były moimi przyjaciółmi. O dzieciach, dla których zawsze miałam czas. A także o miejscu, do którego wracam we wspomnieniach najczęściej – do Aulidy, gdzie pewnego dnia tysiące okrętów czekały na wiatr.

— Artemida

🌸 Rozdział I. Urodziłam się pierwsza

Moje życie zaczęło się od ucieczki.

 

Jeszcze zanim przyszłam na świat, moja matka nie mogła znaleźć miejsca, w którym mogłaby mnie bezpiecznie urodzić. Hera, rozgniewana kolejną niewiernością Zeusa, sprawiła, że żaden skrawek stałego lądu nie chciał jej przyjąć.

 

Długo błąkała się po świecie.

 

Aż w końcu schronienie znalazła na niewielkiej, skalistej wyspie Delos.

 

To tam po raz pierwszy usłyszałam szum morza.

Urodziłam się pierwsza.

 

Nie wiedziałam jeszcze, że za chwilę na świat przyjdzie mój brat – Apollo.

 

Nie przypuszczałam też, że ten dzień na zawsze odmieni życie naszej matki.

Ludzie często pytają mnie o Zeusa.

 

Ja znacznie częściej wspominam Leto.

 

To ona nauczyła mnie odwagi.

 

To ona pokazała mi, że nawet wtedy, gdy cały świat odwraca się od człowieka, zawsze warto iść dalej.

 

Patrząc dziś na Delos, myślę czasem, że nie każda tułaczka kończy się nieszczęściem.

 

Niektóre prowadzą do miejsca, które na zawsze zapisuje się w historii.

 

📜 Gdy po raz pierwszy spojrzałam na moją mamę, wiedziałam tylko jedno. Nie była już sama. Za chwilę miałyśmy wspólnie powitać na świecie jeszcze jedną bardzo ważną osobę...

 

👶 Rozdział II. Pierwsze dziecko, któremu pomogłam

Ledwie zdążyłam otworzyć oczy, a już usłyszałam ból mojej mamy.

Nie był to zwykły płacz.

 

To był ból kobiety, która wiedziała, że jedno dziecko ma już w ramionach, a drugie wciąż walczy o przyjście na świat.

Nie pamiętam, skąd wiedziałam, co robić.

 

Może bogowie rodzą się z wiedzą, której ludzie muszą uczyć się przez całe życie.

 

A może po prostu miłość do mamy okazała się silniejsza od strachu.

Podeszłam do niej.

 

Trzymałam ją za rękę.

 

Dodawałam otuchy.

 

I czekałam razem z nią.

 

Niedługo później na świat przyszedł Apollo.

 

Mój brat.

Ludzie później opowiadali tę historię na wiele sposobów.

 

Jedni mówili, że jako nowo narodzona bogini pomogłam własnej matce podczas porodu.

 

Inni uznawali to za piękną legendę.

 

Nie zamierzam rozstrzygać, kto ma rację.

 

Wiem tylko jedno.

 

Od tamtej chwili już nigdy nie potrafiłam przejść obojętnie obok cierpiącego dziecka ani kobiety wydającej nowe życie na świat.

Może właśnie dlatego później tak często mnie wzywano.

 

Nie dlatego, że byłam boginią.

 

Lecz dlatego, że sama pamiętałam, czym jest strach i nadzieja, które rodzą się w tej samej chwili.

 

📜 To był pierwszy poród, przy którym byłam obecna. Nie przypuszczałam jeszcze, że przez kolejne stulecia tysiące kobiet będą szeptać moje imię właśnie w takich chwilach...

 

🤱 Rozdział III. Dlaczego kobiety zaczęły mnie wzywać

Nie pamiętam, kiedy po raz pierwszy usłyszałam swoje imię wypowiedziane przez rodzącą kobietę.

 

Pamiętam za to, że z każdą kolejną prośbą coraz lepiej rozumiałam ich lęk.

 

Narodziny dziecka to jedna z najpiękniejszych chwil, jakie istnieją.

 

Ale bywają też jednymi z najtrudniejszych.

Widziałam ból.

 

Widziałam strach.

 

Widziałam kobiety, które nie wiedziały, czy za chwilę usłyszą pierwszy płacz swojego dziecka.

 

Nie wszystkie porody kończyły się szczęśliwie.

 

Dlatego starałam się być blisko.

Nie potrafiłam odebrać cierpienia.

 

Nie zawsze mogłam zmienić bieg wydarzeń.

 

Ale mogłam dać odwagę.

 

Czasem właśnie jej najbardziej brakowało.

Z biegiem lat kobiety zaczęły wierzyć, że moja obecność przynosi spokój.

 

Przynosiły mi dary.

 

Budowały świątynie.

 

Szeptały moje imię, kiedy rodziło się nowe życie.

 

To był dla mnie największy zaszczyt.

Nigdy nie miałam własnych dzieci.

 

Los poprowadził mnie inną drogą.

 

Może właśnie dlatego każde narodziny były dla mnie tak wyjątkowe.

 

Każde dziecko przypominało mi mojego brata Apollina i dzień, w którym po raz pierwszy zobaczyłam, jak kruche, a jednocześnie niezwykłe potrafi być życie.

Niektórzy do dziś dziwią się, że bogini z łukiem w dłoni została opiekunką matek i dzieci.

 

Ja nigdy nie widziałam w tym sprzeczności.

 

Bo ten sam łuk, który potrafił bronić lasów i zwierząt, miał przede wszystkim chronić to, co najsłabsze.

 

📜 Ludzie zapamiętali mnie z łukiem na ramieniu. Ja znacznie częściej pamiętam maleńkie dłonie zaciskające się po raz pierwszy na palcu swojej matki.

 

🦌 Rozdział IV. Zwierzęta nigdy mnie nie zawiodły

Ludzie często pytają mnie, dlaczego tak bardzo pokochałam las.

 

Odpowiedź jest prosta.

 

Bo tam nikt nie udawał.

Zwierzęta nie zazdrościły.

 

Nie kłamały.

 

Nie prowadziły wojen dla chwały ani nie zabijały z pychy.

 

Żyły zgodnie z rytmem natury.

 

Dokładnie tak, jak stworzył ją świat.

Od najmłodszych lat najlepiej czułam się właśnie pośród drzew.

 

Znałam ścieżki, którymi o świcie przechodziły jelenie.

 

Wiedziałam, gdzie sarny ukrywają młode.

 

Potrafiłam rozpoznać ptaka po samym śpiewie i odgadnąć z odcisków kopyt, jakie zwierzę kilka chwil wcześniej przeszło leśną drogą.

 

Las mówił własnym językiem.

 

Trzeba było tylko nauczyć się go słuchać.

Najbliższy mojemu sercu był jeleń.

 

Nie dlatego, że był największy.

 

Ani najszybszy.

 

Po prostu potrafił ufać.

 

A zaufanie jest jednym z najpiękniejszych darów, jakie można otrzymać.

Dlatego tak często przedstawiacie mnie z jeleniem u boku.

 

Nie był moim trofeum.

 

Był moim towarzyszem.

Owszem.

 

Polowałam.

 

Ale nigdy dla rozrywki.

 

Las żyje dzięki równowadze.

 

Drapieżnik i ofiara od zawsze byli jej częścią.

 

Nigdy jednak nie potrafiłam zrozumieć ludzi, którzy zabijali tylko po to, by udowodnić własną siłę.

 

To nie było odważne.

 

To było smutne.

Może właśnie dlatego śmierć jednego jelenia zabolała mnie bardziej, niż wielu potrafi zrozumieć.

 

Ale o tym opowiem Wam za chwilę...

 

📜 Jeśli kiedyś będziecie spacerować po lesie, spróbujcie przez chwilę nic nie mówić. Być może wtedy usłyszycie to, czego ja słuchałam przez całe życie.

 

🌲 Rozdział V. Najszczęśliwsza byłam w lesie

Spośród wszystkich miejsc, jakie odwiedzałam, jedno do dziś zajmuje szczególne miejsce w moim sercu.

 

Aulida.

 

Leży tuż przy wąskiej cieśninie oddzielającej wyspę Eubeę od stałego lądu. Dla wielu ludzi było to jedynie spokojne wybrzeże. Dla mnie... był to dom.

Rosły tam gęste lasy.

 

O świcie budził mnie śpiew ptaków, a wieczorami jedynym światłem były gwiazdy odbijające się w spokojnej wodzie cieśniny.

 

Nie potrzebowałam pałaców.

 

Nie tęskniłam za Olimpem.

 

Najszczęśliwsza byłam właśnie tam.

Towarzyszyły mi nimfy.

 

Śmiały się, tańczyły między drzewami i znały każdy zakątek świętego gaju.

 

Razem przemierzałyśmy leśne ścieżki, obserwując zwierzęta i wsłuchując się w odgłosy natury.

 

Nikomu się nie spieszyło.

 

Las żyje własnym rytmem.

 

To ludzie wciąż próbują go przyspieszyć.

Najwierniejszym towarzyszem był jednak mój jeleń.

 

Nie musiałam go przywoływać.

 

Sam odnajdywał mnie każdego ranka.

 

Czasami godzinami siedzieliśmy nad brzegiem cieśniny, patrząc na przepływające statki i zmieniające się światło.

 

Nie zamieniliśmy ani jednego słowa.

 

Nigdy nie było takiej potrzeby.

W Aulidzie zbudowano mi świątynię.

 

Ludzie nazywali mnie Artemidą Aulidzką.

 

Cieszyłam się z ich pamięci, choć prawdę mówiąc znacznie bardziej od kamiennych murów kochałam otaczający je święty gaj.

 

To tam czułam, że jestem naprawdę sobą.

Nie przypuszczałam wtedy, że właśnie do tej spokojnej zatoki wkrótce zaczną przypływać setki okrętów.

 

Razem z nimi miały nadejść hałas, pycha i wojna.

 

A cisza, którą tak kochałam, miała już nigdy nie być taka sama.

 

📜 Do dziś, gdy wiatr szumi wśród drzew Aulidy, mam wrażenie, że słyszę śmiech nimf i ciche kroki mojego jelenia. Chciałabym, aby właśnie tak zapamiętano to miejsce. Niestety, większość ludzi pamięta je z zupełnie innego powodu...

 

⛵ Rozdział VI. Pewnego dnia przypłynęło tysiąc okrętów

Pamiętam ten poranek.

 

Morze było spokojne.

 

Wiatr delikatnie poruszał gałęziami drzew, a mój jeleń jak zwykle pojawił się tuż po wschodzie słońca.

 

Wszystko wyglądało tak, jak wyglądało od setek lat.

 

Myślałam, że nic tego nie zmieni.

Najpierw usłyszałam wiosła.

 

Potem zobaczyłam pierwszy okręt.

 

Za nim następny.

 

I kolejny.

 

Do Aulidy zaczęły przypływać statki z całej Grecji.

 

Nigdy wcześniej nie widziałam ich tak wielu.

 

Wkrótce spokojna zatoka zamieniła się w ogromny obóz wojowników.

Ludzie byli podekscytowani.

 

Mówili tylko o Troi.

 

O chwale.

 

O zwycięstwie.

 

O sławie, która miała przetrwać wieki.

 

Ja słyszałam coś zupełnie innego.

 

Słyszałam płacz matek, które jeszcze nie wiedziały, że ich synowie nigdy nie wrócą do domu.

Nie byłam boginią wojny.

 

Nie pragnęłam zwycięstw.

 

Nigdy nie cieszyły mnie bitwy.

 

Każda z nich pozostawiała po sobie zbyt wiele pustych domów i zbyt wiele dzieci, które dorastały bez ojców.

 

Dlatego obserwowałam wszystko z daleka.

 

Miałam nadzieję, że ludzie jeszcze się opamiętają.

Niestety...

 

stało się coś znacznie gorszego.

 

Nie zniszczyli mojego lasu.

 

Nie spalili świątyni.

 

Zrobili coś, czego nie potrafiłam zrozumieć.

Agamemnon wszedł do mojego świętego gaju.

 

Miejsca, gdzie od wieków panował spokój.

 

I zabił jelenia, którego kochałam jak wiernego przyjaciela.

 

Nie dla obrony.

 

Nie z głodu.

 

Po prostu uznał, że może.

Ludzie często pytają, dlaczego później zatrzymałam wiatr.

 

Odpowiadam wtedy pytaniem.

 

Jak zachowalibyście się Wy, gdyby ktoś wtargnął do Waszego domu i zabił kogoś, kogo kochacie?

Unieruchomiłam całą flotę.

 

Nie z zemsty.

 

Chciałam, aby choć przez chwilę zrozumieli, że świat nie należy wyłącznie do ludzi.

Że nawet królowie nie mają prawa robić wszystkiego, na co przyjdzie im ochota.

Niestety...

 

Agamemnon wyciągnął z tej lekcji zupełnie inne wnioski.

 

I właśnie wtedy rozpoczęła się historia, której do dziś nie potrafię wybaczyć ludziom.

 

📜 Do dziś nie wiem, co bardziej mnie zabolało. Śmierć mojego jelenia... czy to, że człowiek gotów był poświęcić własne dziecko, aby tylko jego okręty mogły znów wypłynąć na morze.

 

👧 Rozdział VII. Nigdy nie chciałam śmierci Ifigenii

Agamemnon zrozumiał, że bez mojej zgody jego flota nigdy nie opuści Aulidy.

Szukał sposobu, by przebłagać bogów.

 

Niestety, zamiast zajrzeć do własnego sumienia, zaczął słuchać ludzi, którzy twierdzili, że znają moją wolę.

To oni powiedzieli mu, że powinien złożyć w ofierze własną córkę.

Ifigenię.

 

Młodą dziewczynę, która niczym nie zawiniła.

Do dziś wielu wierzy, że to ja zażądałam jej śmierci.

 

Za każdym razem, gdy słyszę tę opowieść, ogarnia mnie smutek.

 

Czy naprawdę ktoś, kto całe życie chronił dzieci, mógł pragnąć śmierci jednego z nich?

Nie odpowiem Wam, jak było naprawdę.

 

Mitologia zna wiele wersji tej historii.

 

Jedni twierdzą, że Ifigenia zginęła na ołtarzu.

 

Inni, że w ostatniej chwili zabrałam ją daleko stąd, pozostawiając na ołtarzu łanię.

 

Niech każdy sam wybierze opowieść, która jest mu bliższa.

Ja pamiętam tylko twarz dziewczyny.

 

Przerażoną.

 

A jednocześnie odważną.

 

Pamiętam ojca, który bardziej od córki pragnął zwycięstwa.

 

I pamiętam ludzi, którzy uznali, że życie dziecka może stać się ceną za pomyślny wiatr.

To nie była moja decyzja.

 

To był wybór człowieka.

 

I właśnie dlatego historia zapamiętała nie tylko początek wojny trojańskiej.

 

Zapamiętała również cenę, jaką ludzie gotowi są zapłacić za własne ambicje.

Jeżeli czegoś wtedy pragnęłam...

 

to tylko tego, by Agamemnon zrozumiał, że żadna wojna nie jest warta łez własnego dziecka.

 

Niestety...

 

zrozumiał to zbyt późno.

 

📜 Od tamtej chwili ludzie coraz częściej mówili o mnie jako o surowej bogini. A przecież wystarczyło spojrzeć na las, dzieci i zwierzęta, którymi się opiekowałam, aby zrozumieć, że nigdy nie pragnęłam cierpienia niewinnych.

 

💍 Rozdział VIII. Nigdy nie chciałam należeć do nikogo

Ludzie często pytali mnie, dlaczego nigdy nie wyszłam za mąż.

 

Jakby szczęście kobiety można było mierzyć obrączką.

 

Nigdy tak nie uważałam.

Już jako młoda bogini wiedziałam, że moja droga będzie inna.

 

Nie marzyłam o pałacach.

 

Nie pragnęłam dworskiego życia.

 

Nie szukałam nikogo, kto miałby decydować o moich dniach.

 

Najszczęśliwsza byłam wtedy, gdy mogłam o świcie wyruszyć do lasu i wrócić dopiero o zachodzie słońca.

Nie byłam sama.

 

Towarzyszyły mi nimfy.

 

Śmiałyśmy się, wędrowałyśmy, odkrywałyśmy kolejne zakątki gór i lasów.

 

Każda z nas wybrała życie w zgodzie z naturą.

 

Nie potrzebowałyśmy niczego więcej.

Razem z Ateną i Hestią złożyłyśmy przysięgę wiecznego dziewictwa.

 

Nie dlatego, że gardziłyśmy miłością.

 

Po prostu wybrałyśmy inną drogę.

 

Każda z nas chciała służyć światu na swój własny sposób.

Nie wszyscy potrafili to zrozumieć.

 

Zdarzało się, że ktoś próbował narzucić mi swoją wolę albo traktował mnie jak kolejne trofeum do zdobycia.

 

Nigdy się na to nie zgadzałam.

 

Nie dlatego, że nienawidziłam ludzi.

 

Po prostu uważałam, że miłość nie może istnieć bez szacunku.

 

A szacunek zawsze zaczyna się od zaakceptowania cudzego wyboru.

Jedną z takich historii był los Akteona.

 

Przypadek... a może pycha sprawiły, że ujrzał mnie podczas kąpieli.

 

Mitologia opowiada tę historię na wiele sposobów. Jedni twierdzą, że kierowała nim ciekawość, inni – że pożądanie.

 

Niezależnie od tego, przekroczył granicę, której nie wolno było przekraczać.

Zamieniłam go w jelenia.

 

Kilka chwil później zginął rozszarpany przez własne psy, które nie rozpoznały swojego pana.

 

Nie była to kara za to, że był mężczyzną.

 

Była to kara za brak szacunku.

Do dziś wielu uważa mnie za chłodną i niedostępną.

 

Ja powiedziałabym raczej...

 

byłam wolna.

 

I tej wolności strzegłam równie mocno, jak lasów, zwierząt i dzieci.

 

📜 Wolność nie polega na tym, by robić wszystko, na co ma się ochotę. Polega na tym, by móc wybrać własną drogę. Ja swoją wybrałam bardzo dawno temu.

 

🌊 Rozdział IX. Źródło, które do dziś płynie na Eubei

Przez całe życie starałam się chronić tych, którzy nie potrafili obronić się sami.

 

Nie zawsze były to dzieci.

 

Czasami była to jedna z moich ukochanych nimf.

Aretuza kochała ciszę równie mocno jak ja.

 

Uwielbiała chłodne leśne strumienie i ukryte wśród drzew źródła.

 

Nie szukała niczyjej uwagi.

 

Chciała po prostu żyć po swojemu.

Niestety, jej spokój dostrzegł Alfejos – bóg jednej z greckich rzek.

 

Zakochał się w niej.

 

Aretuza nie odwzajemniała jego uczuć.

 

Uciekała.

 

Prosiła, by zostawił ją w spokoju.

 

On jednak nie zamierzał się poddać.

Przybiegła do mnie przerażona.

 

Pamiętam jej łzy.

 

Pamiętam drżące dłonie.

 

Nie pytałam o nic.

 

Wiedziałam tylko jedno.

 

Muszę jej pomóc.

Zaprowadziłam ją na Eubeę.

 

Tam, u stóp wzgórza, zamieniłam ją w źródło krystalicznie czystej wody.

 

Wierzyłam, że wreszcie będzie bezpieczna.

Mitologia lubi jednak opowieści, które nie kończą się zbyt łatwo.

 

Mówi się, że Alfejos zamienił się w nurt rzeki i podziemnym korytem popłynął za Aretuzą.

 

Ich wody połączyły się na zawsze.

Do dziś możecie zobaczyć to miejsce na obrzeżach Chalkidy.

 

Niewielu turystów wie, że według jednej z opowieści właśnie tam kończy się historia mojej ukochanej nimfy.

Czasami zastanawiam się, czy naprawdę udało mi się ją ocalić.

 

A może po prostu podarowałam jej inną postać.

 

Jedno wiem na pewno.

 

Miłość nigdy nie powinna oznaczać pościgu.

 

A wolność jest równie cenna jak życie.

 

📜 Jeżeli kiedyś odwiedzicie Eubeę, nie szukajcie mnie tylko w ruinach świątyń. Posłuchajcie szumu drzew, usiądźcie nad źródłem i spróbujcie przez chwilę nic nie mówić. Być może właśnie wtedy spotkamy się naprawdę.

— Artemida