Świątynia Ateny i Zeusa

Właściwa nazwa świątyni brzmi: Świątynia Ateny Polias i Zeusa Polieus, czyli dotyczy bogów olimpijskich, opiekunów miasta.

Pozostałości po dawnej świątyni trudno dziś nazwać ruinami. Pozostało jedynie kilka kamieni. Sanktuarium znajdowało się na najdalej na północ wysuniętym krańcu wzgórza Akropolu. Dziś wydaje się, że świątynia Ateny i Zeusa położona jest poza akropolem i najczęściej jest zwyczajnie pominięta. W czasach starożytnych sanktuarium znajdowało się w obrębie tzw. świętego obszaru.

Świątynia postawiona była w stylu doryckim. Posiadała portyk z kolumnami ciągnący się wokół budowli. Była zorientowana na kierunek wschód – zachód. Dziewięć ogromnych kręgów, które obecnie znajdują się na ziemi, wskazuje na jej monumentalny charakter. Rodyjczycy przechowywali tu teksty traktatów z innymi państwami. Świątynia Ateny i Zeusa była częścią szerszego obszaru od wschodu ograniczonego portykiem.

Nymphaea

Na wschód od Świątyni Ateny i Zeusa znajdują się ciekawe skalne groty.

Nymphaea to jaskinie wykute bezpośrednio w skale, połączone podziemnymi jaskiniami. Były miejscem poświęconym nimfom, czyli nadprzyrodzonym istotom kobiecym. Nimfy lubiły kwiaty i wodę, dlatego niegdyś umieszczano w grotach figurki a teren otoczony był kwitnącą roślinnością i sadzawkami z wodą.

Nymphaea służyło jako miejsce rekreacji, refleksji i kultu.

Odkryto cztery Nymphaea połączone podziemnymi korytarzami, wyposażone w nisze na posągi i cysterny na wodę. Nie wiadomo która nimfa była czczona w tym miejscu, jednak z całą pewnością odbywał się tu kult którejś z nimf wodnych.

Świątynia Apolla

Świątynia Apollina Pytyjskiego, datowana na I w. p.n.e., znajduje się na sztucznym płaskowyżu do którego prowadzą majestatyczne schody.

Sanktuarium zostało odkopane i częściowo odrestaurowane przez archeologów podczas włoskiej okupacji.

Budowla doznała rozległych zniszczeń w czasie II wojny światowej, w wyniku bombardowań oraz ciężaru zainstalowanych tam armat.

Po wojnie Grecka Służba Archeologiczna przeprowadziła prace konserwatorskie na terenie sanktuarium. Odrestaurowane zostały cztery narożne kolumny z częścią epistylu, czyli belki spoczywającej bezpośrednio na głowicach kolumn.

Przypisanie świątyni na akropolu, Apollowi Pytyjskiemu prawdopodobnie związane jest z wyrocznią delfijską i słynną Pytią. Zgodnie z legendą, Apollo zabił smoka / węża Pytona. Wydarzenie wyniosło greckiego boga na władcę wyroczni w Delfach. Tam, w Świątyni Apollina Pytyjskiego, pytia była wyrocznią do której przyjeżdżali władcy z całego świata. Przywozili najznakomitsze dary i ogromne sumy pieniężne by przebłagać wyrocznię i uzyskać oczekiwane proroctwo.

Możliwe, że Rodyjczycy, mając za opiekuna wyspy Apolla, wybudowali mu świątynię by mieć wsparcie wyroczni Pyti.

Świątynia Artemidy

Na północny wschód od Świątyni Apollina Pytyjskiego, znajdują się fundamenty innych miejsc kultu, z których jedno przypisano bogini Artemidzie, bliźniaczej siostrze Apolla.

Odeon

W najniższej części akropolu znajduje się stadion oraz odeon. Uważa się, że w teatrze organizowano wydarzenia muzyczne oraz wystąpienia mówców.

Odrestaurowany, marmurowy odeon mógł pomieścić zaledwie 800 widzów. Uznaje się, że gdzieś jeszcze był teatr dużo większy, który wciąż jest nieodnaleziony. Mało prawdopodobne bowiem jest, by duże i znane starożytne miasto Rodos, miało tak mały odeon.

Stadion

Nazwa „stadion” pochodzi od starogreckiej miary długości, która mierzyła 600 stóp.

A ponieważ długość stopy różniła się w zależności od miasta, stadion oznaczał, w różnych regionach, inny wymiar w metrach. Wyścig stadionowy był w starożytnej Grecji najstarszą konkurencją Igrzysk Panheleńskich. W celu ujednolicenia długości biegu, termin „stadion” stał się podstawową jednostką długości biegu. Z biegiem czasu, nazwa ewaluowała do nazwy obiektu sportowego.

Stadion składał się z dwóch części: podłużnego boiska do biegania oraz pochyłych nasypów dla widowni. Początkowo obserwatorzy siedzieli wprost na ziemi, z czasem zadbano o ich wygodę. W okresie hellenistycznych widownia składała się z rzędów kamiennych siedzeń.

Wzgórze Monte Smith

Wzgórze Monte Smith, wraz ze Starożytnym Akropolem, położone jest zaledwie 3 km od północnego cypelka wyspy. Znajdujące się tu zabytki można odwiedzać bez ograniczeń, gdyż nie są pobierane żadne opłaty (na razie). Nie ma też wyznaczonych godzin w których można teren odwiedzać. Jest to więc kolejny z powodów, dla którego właśnie stolicę wyspy warto wybrać jako bazę noclegową.

Nazwa wzgórza pochodzi od nazwiska admirała, który z tego miejsca obserwował flotę Napoleona podczas wojny francusko - tureckiej. Widok ze wzgórza faktycznie jest spektakularny - cała stolica jest stąd widoczna - jest na co popatrzeć.

Na wzgórzu znajdował się Akropol Antycznego Rodos, na którym mieściły się obiekty sakralne, zarówno naziemne jak i podziemne oraz budynki publiczne.

To, co dziś możemy oglądać nie daje pojęcia o rozmiarze starożytnego miasta. W III i II w. p.n.e., w mieście Rodos mieszkało około 80 000 osób. Bowiem zarówno w słynnym dzisiaj Lindos czy Kamiros, mieszkańcy opuszczali rodzinne miasto, by przenieść się właśnie tu, jako nowego, prężnie działającego miasta portowego.

W dzisiejszej stolicy wyspy mieściły się aż dwa Akropole, jedno tu, na wzgórzu Monte Smith, drugie w miejscu dzisiejszego Średniowiecznego Miasta, w którym po okresie starożytnym pozostały jedynie ruiny świątyni Ateny czy Afrodyty. Ruiny nie są odrestaurowane, gdyż postanowiono zachować charakter Starego Miasta z okresu Zakonu Joannitów oraz zaboru Imperium Osmańskiego.

Akropol w stolicy wyspy Rodos

Starożytny Akropol w mieście Rodos położony był w zachodniej i najwyższej części miasta.

W odróżnieniu od powszechnego zwyczaju stawiania murów fortyfikacyjnych wokół wzgórza, akropol w Rodos, ich nie posiadał. Silne mury, które do dziś wzbudzają podziw, pełnią tylko i wyłącznie zadanie blokady przed osunięciem gruntu.

Prace wykopaliskowe prowadziła, najpierw w latach 1912 do 1945, włoska szkoła archeologiczna, gdyż był to czas włoskiej okupacji wyspy. Później, od 1946 roku, prace kontynuowała Grecka Służba Archeologiczna.

Do dziś wykopaliska nie zostały w całości zbadane. Być może dlatego, że budowle posadowione były na kilku poziomach, także w podziemiach. Archeolodzy spodziewają się, że oprócz odkopanych i odrestaurowanych, starożytnych obiektów, pod warstwą gruntu wciąż jest coś do odkrycia. Wokół akropolu pozostawiono tzw. strefę archeologiczną o powierzchni 1250 akrów, na której nie wolno stawiać nowych budowli.

Chociaż wzgórze wydaje się opuszczone i zaniedbane, akropol z całą pewnością zaciekawi nie tylko historyków.

Zabytki akropolu pochodzą z III i II w. p.n.e.

Dokładne położenie zabytków opisanych poniżej znajdziesz w Przewodniku Heliosa

Powiązane linki