Zamek Karababa na Eubea

Położony tuż za mostem łączącym Grecją kontynentalną z Chalkidą. Odwiedzany jest w trakcie pobytu na Evii.

Jest to najlepiej zachowany zamek na Eubea, z niewielkim muzeum. Postawiony w XVIII wieku przez Turków celem obrony przed weneckimi najeźdźcami.

Twierdza Karababa, choć położona poza granicami Chalkidy, jest dziś bardzo popularna i chętnie odwiedzana przez turystów.

Zbudowana na wzniesieniu, po drugiej stronie Cieśniny Euripus, góruje nad miastem. Roztacza się stąd rozległa panorama na stolicę wyspy Eubea.

Nic dziwnego, że właśnie to miejsce wybrane zostało na wybudowanie twierdzy, dziś zwanej Zamkiem Karababa.

Trudno o dokładne informacje o tym, jak wcześniej był zagospodarowany teren. Wiadomo, że w starożytności miasto zwane było Kanithos. Z tego okresu zachowały się nieliczne pozostałości budynków i grobów.

W okresie panowania rzymskiego prawdopodobnie wzgórze było ufortyfikowane.

Wg badaczy, z pewnością teren nie był ufortyfikowany w okresie bizantyjskim, weneckim i wczesnym okresie okupacji tureckiej.

Zamek, którego pozostałości do dziś możemy podziwiać, został prawdopodobnie zbudowany w 1684 roku przez Turków, w celu ochrony Chalkidy przed Wenecjanami.

Spełnił swoje zadanie w 1688, gdy twierdza była oblężona przez Wenecjan z Morozini.

Turcy zdołali ją utrzymać aż do wyzwolenia Grecji, kiedy to przekazali ją państwu greckiemu.

Twierdza, choć wybudowana przez Turków, zaprojektowana została przez weneckiego architekta Gerolimo Galopo, dlatego wygląd ma europejski.

Mur stosunkowo niewielkiej grubości, jest udostępniony dla zwiedzających. Lepiej zachował się po stronie północnej, niż południowej. Miejscami można na niego wejść, by podziwiać widoki. Trzy bastiony i wieża dopełniają radości zwiedzania szczególnie tym młodszym zwiedzającym.

Na murach zachowały się dwie duże i XIX-wieczne armaty.

Na terenie twierdzy zachował się niewielki kościółek z 1895 r., poświęcony prorokowi Eliaszowi.

Zachodni kraniec murów zajmuje siedmioboczna wieża, w której znajduje się niewielkie, acz bardzo klimatyczne muzeum.

Wąski, kamienny korytarz przypominający labirynt z łukowymi sklepieniami kryje w sobie ogrom wiedzy nie tylko tej dotyczącej zamku, ale i innych zabytków Chalkidy.

Kolekcja rzeźb mieści się w Zachodnim Bastionie twierdzy.

Udostępnione dla zwiedzających elementy architektoniczne, reliefy z dekoracji architektonicznej budynków kościelnych i świeckich, inskrypcje, herby oraz reliefy nagrobne poukładane są chronologicznie na następujące po sobie okresy: wczesnochrześcijański, środkowobizantyjski, frankijski i osmański.

Inskrypcje świadczą o zamieszkiwaniu na wyspie społeczności żydowskiej.

Zamek Bourtzi

Położony jest nad brzegiem morza. Nazwa zamku pochodzi z języka arabskiego i oznacza „nadmorską fortecę”.

Postawiony w XIII w. z marmuru i kamienia, miał chronić wyspę przed wrogiem napływającym od strony południowej.

Do budowy zamku prawdopodobnie wykorzystano marmur z pobliskiego, rzymskiego mauzoleum.

Budowla jest prosta, posiada kształt sześciokątnej wieży.

Do dwupiętrowego budynku prowadzi ogromna, żelazna brama. Nad wejściem znajduje się otwór przez który wylewano wrzący olej na wroga który chciał wtargnąć do wnętrza bastionu.

Zamek posiada otwory strzelnicze i machikuły, z których rzucano wrogom smołę, gorącą wodę i olej.

Po stronie południowej i wschodniej, z których obie wychodzą na morze, znajduje się wał obronny.

Podobno istniał tu 250-metrowy tunel, służący do zaopatrzenia w wodę, komunikacji lub jako środek ratunkowy w razie oblężenia.

Obecnie zamek służy on jako miejsce wystaw i jest udostępniony dla zwiedzających.

Castello Rosso

Zaledwie 3 km na północ od Karystos, znajduje się największy na wyspie zamek. Zbudowany z żółtego i szarego kamienia, nie wiadomo dlaczego nazwany został „Castel Rosso”.

Niegdyś stał tu akropol starożytnego Karystos, po którym jedynym wspomnieniem są duże, prostokątne bloki marmuru wykorzystane w dolnych partiach wieży zachodniej.

Pierwszy bastion został zbudowany przez Bizantyjczyków w 1030 roku.

Zamek Castello Rosso został zbudowany przez barona Ravano dalle Carceri, triarchę. Otrzymał on jedną trzecią, południową część Eubei. Obecny fort prawdopodobnie powstał w latach 1209-1216, na fundamentach poprzedniego.

Zamek pozostawał pod kontrolą Wenecji aż do podboju przez Turków Osmańskich w 1470 roku.

Za zamkiem do dziś miejscową atrakcją są pozostałości średniowiecznego akweduktu, który doprowadzał wodę ze źródeł na przeciwległym zboczu wzgórza. Ponieważ zawsze był narażony na ataki, w obawie przed jej brakiem, duże ilości wody przechowywano w cysternach oraz studni znajdującej się pod posadzką kaplicy

Imperium Osmańskie ufortyfikowało bastion.

Podczas rewolucji greckiej w 1821 roku stoczono wiele bitew o zamek, który dopiero w 1833 roku został zwrócony Grekom.

Wieża w południowo-zachodnim narożniku, z otworami strzelniczymi, jest dodatkiem po czasach osmańskich.

Powiązane linki

Rizokastro

Około 55 km na południe od Chalkidy, znajdują się ruiny Rizokastro.

Zamek jednych zachwyca, inni twierdzą, ze nie jest warty poświęcenia. Położony na wzniesieniu ok. 140 m p.p.t. wymaga poświęcenia czasu i energii lub samochodu terenowego.

Ruiny nie są remontowane. Pozostawione same sobie, wydają się zaniedbane.

Historycy dopatrzyli się dwóch etapów budowy:

• pierwszy sięga początku XIII w., powstała wówczas wieża i budynek pomocniczy,

• mury i pozostałe budowle zbudowano później, w XIV w., potwierdza to inny styl budowania.

Zamek był użytkowany tylko podczas okupacji frankijskiej. Później, podczas okupacji tureckiej był opuszczony. Jeszcze później, podczas greckiej rewolucji, miejsce wykorzystane było jako więzienie dla tureckich jeńców.

Uznaje się, że Rizokastro należało do frankijskiego feudalnego pana. Służyło też jako magazyn produktów rolnych. Było schronieniem w razie najazdu nieprzyjaciela. Podobno zamek połączony jest z miejscowością Milaki podziemnym tunelem długości ok. 1,5 km.

Zamek obejmował teren w kształcie trapezu. Otoczony był murem grubości ok. 1,2 m, z którego zachowały się szczątki.

W centralnej części fortu stała wieża wysokości ok. 11 m, której ściany do dziś górują nad terenem. Była to budowla dwu-kondygnacyjna. Oświetlenie zapewniały 3 otwory okienne których wielkość dowodzi, że zadbano o komfort mieszkańców, cele obronne były na planie dalszym.

Zachowały się ruiny budynków oraz zbiornik wodny.

Wieża Trachilios

Wenecka wieża z XIII w. do której łatwo dojechać samochodem gdyż do wioski prowadzi asfaltowa droga.

Była wykorzystywana do przekazywania, z wieży do wieży, informacji o zbliżającym się niebezpieczeństwie.

Zamek Coupa

Z historycznego punktu widzenia Zamek Coupa jest wyjątkowy.

Po pierwsze, był używany nieprzerwanie od czasów starożytnych aż do podboju osmańskiego.

Po drugie, wydłużone wymiar budowli aż do 650 metrów spowodował, ze długo zastanawiano się czy był to jeden czy dwa zamki. Uznano, że jeden, dopasowany do wydłużonego szczytu skalistego wzniesienia, gdyż:

• odległość między odkrytymi zabudowaniami fortyfikacji jest zbyt mała, by uznać je za oddzielne,

• źródła historyczne i mapy jednoznacznie wskazują, że był tu jeden zamek,

• rola ewentualnych dwóch zamków dotyczyła tego samego obszaru,

• powstanie i użytkowanie występuje w tym samym czasie.

Wiadomo, że miejsce dzisiejszych ruin było ufortyfikowane w IV wieku p.n.e. Tezę potwierdzają mury zbudowane z dużych, kamiennych bloków kamiennych.

Prawdopodobnie, przez wiele stuleci, fortyfikacja nie ulegała znaczącym zmianom.

W VIII wieku n.e. zamek prawdopodobnie został zdobyty przez piratów po długiej walce skutkującej poważnymi zniszczeniami.

W 1208 roku zamek przeszedł w ręce Franków. Stał się wówczas jednym z najważniejszych fortyfikacji w systemie obronnym wyspy.

W 1470 roku zamek został zdobyty przez Turków. Odbyła się tu wówczas masowa egzekucja, podczas której 3000 obrońców zostało zamordowanych.

Najeźdźcy najpierw zniszczyli zamek, by zniszczyć doszczętnie morale okolicznych mieszkańców. Później, doceniając strategiczne położenie, użytkowali zamek ponownie.

Zamek jest trudno dostępny. Położony jest na szczycie pionowych, trudno dostępnych skał.

Wieża Vasilikou

W niewielkiej miejscowości Vasilikou, zaledwie 7 km na południe od Chalkidy, znajduje się odnowiona, masywna wieża.

Wieża wysoka na prawie 18 m, posiadała 3 poziomy. Wprawdzie stropy uległy zawaleniu, jednak w trakcie renowacji odbudowano je. Budowla w rzucie ma plan zbliżony do kwadratu: 8,30×8,40 m. Odnowione fasady posiadają trzy łuki na pierwszym poziomie, oraz cztery otwory okienne zakończone łukowo.

Nie jest znany pierwotny kształt dachu, stąd nowy, niezbędny do umożliwienia zwiedzania, zbudowano jako prosty.

Główne wejście do wieży znajduje się na wysokości 7 metrów nad poziomem terenu. Wcześniej do wejścia prowadziły schody drewniane. Obecnie zastąpione zostały efektownymi schodami metalowymi.

Wewnątrz wieży odrestaurowano zachowane elementy. Wykonano też wystawę audiowizualną przekazującą moc informacji.

Wieża Didima

Dwie wieże stoją obok siebie w odległości zaledwie 6 km na południowy -wschód od Chalkidy.

Obie postawione zostały na niskim wzgórzu u podnóża którego płynie rzeka Lilandas, prawdopodobnie w XV wieku.

Przypuszcza się, że głównym ich celem nie była obronność tylko kontrola zaopatrzenia Chalkidy w wodę. Tezę potwierdza wzmianka z 1429 r. informująca, że jedna z wież była siedzibą weneckiego urzędnika odpowiedzialnego za eksploatację systemu dostarczającego wodę do miasta.

Chociaż obie wieże są kwadratowe, nie są identyczne. Jedna ma wymiary 7,5×7 m, druga układ kwadratowy o boku równym  6,10 m.

Jedna z wież ma cztery 4 okrągłe otwory na górze każdego boku budowli. Wg historyków, są pozostałościami po zegarach.

Jeśli powyższa teza jest prawdziwa, to wieża byłaby pierwszą wieżą zegarową w całej Grecji.

Fort Fylla

Jest to kolejny zamek postawiony w okolicach Chalkidy. Tak silne ufortyfikowanie miasta spowodowane było prawdopodobnie potrzebą ochrony przed rozgniewanymi mieszkańcami po przejęciu miasta i odebraniu ich majątków najbogatszym.

Postawiony na wzgórzu umożliwiał obserwację rozległych terenów.

Po atakach tureckich, do dziś pozostały ruiny murów. Zamek nigdy nie był odremontowany. Warty odwiedzenia tym bardziej, że jest łatwy i dobry dojazd.

Wieża Politiko

Wenecki zamek położony w centrum miejscowości Politiko, około 20 km na północ od Chalkidy.

Wieża Fragoula

Około 9 km na północny – wschód od Loutra Edipsou znajdują się pozostałości wieży Fragoula oraz maleńka kapliczka poświęcona świętej Agia Paraskevi.

Obie budowle zwane są „Agia Paraskevi” ze względu na stosunkowo niedawno wybudowany kościół o tej samej nazwie, który zastąpił starszy.

Okazuje się, że bliskie sąsiedztwo obu zabytków (dzieli je około 50 metrów) nie jest przypadkowe.

Łączy je wspólna historia, która zaczyna się po zdobyciu Eubei przez Wenecjan w 1205 roku. Na całej wyspie zbudowano nowe fortyfikacje oraz odrestaurowano i wzmocniono istniejące.

Jednym z pomysłów przywiezionych przez Wenecjan na wyspę były tzw. fryktorie. Nazwa pochodzi od phryktos, czyli pochodnia oraz horae, czyli opieka. Niewielkie budowle postawione były zawsze na wzniesieniach. Ich celem było przekazywanie sygnałów na duże odległości. W razie niebezpieczeństwa w nocy wydostawały się z nich płomienie, a w dzień – dym.

Wieża Nisiotissa

Położona na północy Evii, tuż przy plaży o tej samej nazwie, znajduje się wieża co do której przeznaczenia, wciąż istnieje kilka hipotez nawzajem się wykluczających. Wg jednej z teorii na małej wysepce Nisiotissa, znajduje się zamek zbudowany podczas okupacji osmańskiej.

Starożytne Dystos

Wzgórze Kastri, wysokie na ok. 300 m, kryje ciekawe budowle z IV w. p.n.e.

Grube, kamienne mury są pozostałością po fortyfikacji z jedenastoma wieżami. Do dziś zachowała się brama najchętniej fotografowana.

Do dziś niewiele pozostało, okazuje się jednak, że archeolodzy dowiedli niezwykłego kunsztu inżynieryjnego.

Na stromym stoku góry postawione zostały masywne mury. Aby zapobiec obsunięciu się bloków kamiennych, były one osadzone na wykutych w skale pólkach po jednej stronie by z drugiej strony opierać się na solidnych ścianach oporowych. Większość budynków była prawdopodobnie dwukondygnacyjna, co mocno wpływało na ciężar.

Wzgórze z akropolem położone jest na rozległej równinie. Jednak miasto nigdy nie przeniosło się „na dół”. Prawdopodobnie dlatego, że u podnóża góry znajdują się rozległe mokradła.

Historycy natrafili w Chalkidzie na niezwykły kontrakt wyryty na kamiennych stelach. Zawarty został pomiędzy 230 obywatelami Eretrii, a wykonawcą imieniem Chaerephanes. Dotyczył osuszenia jeziora. Plan obejmował podziemne kanały, i rurociągi umożliwiające przekierowanie wody jeziornej do podziemnych szczelin.

Starożytny akropol dołączony został do grupy fortyfikacji na Evii za sprawą Wenecjan, którzy mury wzmocnili i dodali wieżę strażniczą.